Δριμύ κατηγορώ των ΗΠΑ σε Κίνα: «Κάνετε μυστικές πυρηνικές δοκιμές»
Κλιμάκωση και «πυρηνικά σύννεφα» εν μέσω διεθνών ανησυχιών για νέα κούρσα εξοπλισμών.
Σε ιδιαίτερα υψηλούς τόνους τοποθετήθηκαν οι Ηνωμένες Πολιτείες απέναντι στην Κίνα, εξαπολύοντας επίσημες κατηγορίες περί διεξαγωγής «μυστικών πυρηνικών δοκιμών», στο πλαίσιο της Διάσκεψης για τον Αφοπλισμό που πραγματοποιείται στην έδρα του ΟΗΕ, στη Γενεύη.
Ο αρμόδιος υφυπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ για τον έλεγχο των εξοπλισμών, Τόμας ΝτιΝάνο, δήλωσε ότι η Ουάσιγκτον διαθέτει πληροφορίες σύμφωνα με τις οποίες το Πεκίνο έχει προχωρήσει σε πυρηνικές δοκιμές, επιχειρώντας παράλληλα να αποκρύψει τη δραστηριότητα αυτή.
Σύμφωνα με τον ίδιο, η Κίνα φέρεται να αξιοποίησε τεχνικές που μειώνουν την αποτελεσματικότητα της διεθνούς σεισμικής επιτήρησης, υπονομεύοντας –όπως είπε– τη διαφάνεια και την εμπιστοσύνη γύρω από τα πυρηνικά προγράμματα.
Σύνδεση με τη στρατηγική για τον έλεγχο εξοπλισμών
Όπως αναφέρεται σε δημοσίευμα της Washington Post, η δημοσιοποίηση των συγκεκριμένων πληροφοριών δεν είναι συγκυριακή, αλλά εντάσσεται στη συνολική στρατηγική της κυβέρνησης Τραμπ ενόψει των εξελίξεων γύρω από τη συνθήκη New START για τον περιορισμό των στρατηγικών πυρηνικών όπλων.
Η Ουάσιγκτον έχει επανειλημμένα διαμηνύσει ότι επιδιώκει μια νέα, ευρύτερη και πιο σύγχρονη συμφωνία, η οποία δεν θα περιορίζεται μόνο σε ΗΠΑ και Ρωσία, αλλά θα περιλαμβάνει και άλλες πυρηνικές δυνάμεις, με πρώτη την Κίνα.
Όπως υπογράμμισε ο ΝτιΝάνο από το βήμα της Διάσκεψης, οι επαναλαμβανόμενες –κατά τις ΗΠΑ– ρωσικές παραβιάσεις, η αύξηση των παγκόσμιων αποθεμάτων και τα κενά της υφιστάμενης συνθήκης καθιστούν αναγκαία μια νέα αρχιτεκτονική ελέγχου των πυρηνικών όπλων.
Μάλιστα, αμερικανικές θέσεις υποστηρίζουν ότι το Πεκίνο επωφελήθηκε από το άτυπο μορατόριουμ πυρηνικών δοκιμών που τηρούσαν ΗΠΑ και Ρωσία, επιταχύνοντας την ανάπτυξη του δικού του οπλοστασίου.
Την ίδια ώρα, η Ουάσιγκτον επισημαίνει και τη ρωσική πρόοδο σε νέα συστήματα, όπως ο πυρηνοκίνητος πύραυλος cruise Burevestnik και η υποθαλάσσια πυρηνική τορπίλη Poseidon, εντείνοντας τις ανησυχίες για τεχνολογική κούρσα εξοπλισμών.
Η απάντηση του Πεκίνου
Η Κίνα απορρίπτει κατηγορηματικά τις αμερικανικές κατηγορίες, υποστηρίζοντας ότι τηρεί το μορατόριουμ πυρηνικών δοκιμών και παραμένει προσηλωμένη στο δόγμα «μη πρώτης χρήσης» πυρηνικών όπλων.
Παράλληλα, καλεί τις ΗΠΑ να σεβαστούν τις διεθνείς δεσμεύσεις τους και να συμβάλουν ενεργά στη διατήρηση του καθεστώτος μη διάδοσης.
Σημειώνεται ότι τόσο η Ουάσιγκτον όσο και το Πεκίνο έχουν υπογράψει –αλλά δεν έχουν επικυρώσει– τη Comprehensive Nuclear-Test-Ban Treaty, ενώ η Ρωσία απέσυρε την επικύρωσή της το 2023, επιβαρύνοντας περαιτέρω το κλίμα.
Σημειώνεται πως η Κίνα διαχρονικά υποστηρίζει ότι διαθέτει πολύ μικρότερο πυρηνικό απόθεμα σε σχέση με τις δύο υπερδυνάμεις, κάτι που –κατά το Πεκίνο– δεν δικαιολογεί τη συμμετοχή της σε περιοριστικές συμφωνίες.
Εκτιμήσεις αμερικανικών εκθέσεων τοποθετούν το κινεζικό οπλοστάσιο περίπου στις 600 πυρηνικές κεφαλές, με προοπτική να προσεγγίσει τις 1.000 έως το 2030.
Συγκριτικά, στοιχεία διεθνών ινστιτούτων αποδίδουν στη Ρωσία περίπου 4.300 κεφαλές και στις ΗΠΑ περί τις 3.700.
Τι δείχνουν οι δορυφόροι
Αναλύσεις δορυφορικών εικόνων και κυβερνητικών δεδομένων καταγράφουν, σύμφωνα με αμερικανικές εκτιμήσεις, εκτεταμένες εργασίες αναβάθμισης εγκαταστάσεων που συνδέονται με το κινεζικό πυρηνικό πρόγραμμα.
Ιδιαίτερη προσοχή συγκεντρώνει η περιοχή Lop Nur, όπου πραγματοποιήθηκε η πρώτη πυρηνική δοκιμή της Κίνας το 1964. Πρόσφατες εικόνες φέρεται να δείχνουν νέες σήραγγες και γεωτρήσεις που θα μπορούσαν να υποστηρίξουν υπόγειες δοκιμές χαμηλής ή και υψηλότερης ισχύος.
Φόβοι για νέα πυρηνική κούρσα
Οι εξελίξεις ενισχύουν τις διεθνείς ανησυχίες για επανεκκίνηση της πυρηνικής κούρσας εξοπλισμών, σε μια περίοδο όπου το σύστημα ελέγχου πυρηνικών όπλων εμφανίζεται αποδυναμωμένο.
Η επανέναρξη ουσιαστικού διαλόγου μεταξύ Ουάσιγκτον και Πεκίνου παραμένει ζητούμενο, με τις διμερείς σχέσεις να έχουν επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια, ιδιαίτερα μετά την ενίσχυση της αμερικανικής στρατιωτικής στήριξης προς την Ταϊβάν.
Όπως επισημαίνουν αναλυτές διεθνών ινστιτούτων, οι δημόσιες κατηγορίες για απόκρυψη πυρηνικών δοκιμών δυσχεραίνουν περαιτέρω την επαναπροσέγγιση και αυξάνουν την πίεση προς το Πεκίνο για επίσημες διευκρινίσεις.
